مقایسه داکت اسپلیت و اسپلیت دیواری از دیدگاه معماری داخلی و چیدمان فضا

در طراحی معماری داخلی نوین، سیستم های تاسیساتی سرمایش و گرمایش دیگر صرفا عناصری مکانیکی برای تامین دمای مطلوب به شمار نمی روند؛ بلکه متغیرهایی بنیادین در شکل گیری خطوط بصری، ساماندهی ارتفاع مفید سقف، تعیین الگوهای سیرکولاسیون حرکتی و تعریف لایه های چیدمان فضا هستند. تداخل بصری تجهیزات تهویه با جداره های عمودی، شکستگی های بی دلیل در تراز سقف و اخلال در محورهای تقارن، از جمله چالش هایی است که طراحان داخلی همواره با آن روبرو هستند. دو انتخاب اصلی در ساختمان های مسکونی و اداری معاصر، سیستم های تبرید تراکمی کانالی توکار موسوم به داکت اسپلیت و واحدهای مجزای روکار یعنی اسپلیت های دیواری هستند. این مقاله به تحلیل تطبیقی این دو سیستم از منظر زیبایی شناسی بصری، یکپارچگی کالبدی و سازماندهی فضایی می پردازد.

 خلوص جداره های عمودی و اصل یکپارچگی نماهای داخلی

یکی از قواعد بنیادین در سبک های معماری مدرن و مینیمالیسم، حفظ پیوستگی بصری و خلوص سطوح عمودی یا همان دیوارها است.

اسپلیت دیواری و ایجاد اغتشاش بصری

 پنل روکار اسپلیت دیواری به عنوان یک حجم برجسته با رنگ خنثی سفید یا خاکستری، ناگزیر روی یکی از مهم ترین دیوارهای اتاق قرار می گیرد. این المان صلب، خطوط تراز طراحی داخلی را می شکند و دیوار شاخص را به یک بستر فنی تبدیل می کند. تعبیه پنل روکار، امکان اجرای انواع پوشش های بافت دار دکوراتیو نظیر میکروسیمان، ورق های چوبی دیواری، قاب بندی های نئوکلاسیک یا نصب تابلوهای هنری شاخص در تراز دید ناظر را به شدت محدود می سازد.

داکت اسپلیت و پنهان سازی کامل عناصر صلب

 داکت اسپلیت یونیت داخلی دمنده را به طور کامل درون ضخامت سقف کاذب مخفی می کند. در این رویکرد، دیوارها کاملا آزاد و دست نخورده باقی می مانند. طراح می تواند بر اساس سناریوهای بصری مد نظر خود، هندسه فضا را بدون هیچ گونه مزاحمت تاسیساتی تعریف کند و تعادل خطوط عمودی و افقی را حفظ نماید.

در انتخاب و خرید داکت اسپلیت لازم است به مدل و برند آن نیز توجه ویژه ای شود. این مسئله از نظر کارایی و همچنین هزینه های تعمیر و نگهداری از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. برندهای معتبری همچون گرین، یونیوا، جنرال گلد، الجی، بوش و … از برندهای بسیار معتبر تولید کننده داکت اسپلیت و سیستم های تهویه مطبوع می باشند. اما بهتر است داکت اسپلیت و سایر سیستم های تهویه مطبوع از نمایندگی های رسمی خرداری و تهیه شوند. generalgold.co نمایندگی رسمی جنرال گلد، global.gree نمایندگی گری و سایر برندها نیز دارای نمایندگی می باشند.

طراحی سقف، مدیریت مقطع و بازی با ترازهای حجمی

یکی از مهم ترین تفاوت های این دو سیستم، تاثیر مستقیم آن ها بر کد ارتفاعی و هندسه سقف کاذب است:

چالش کاهش تراز سقف در داکت اسپلیت

 یونیت اواپراتور و کانال های توزیع هوا در داکت اسپلیت نیازمند فضایی بین بیست و پنج تا چهل سانتی متر در پشت سقف کاذب هستند. اگر طراحی فاز دو تاسیسات با دقت انجام نشود، این حجم منجر به افت ارتفاع مفید طبقه در فضاهای اصلی می گردد. راهکار مهندسی و هوشمندانه معماران داخلی، جانمایی یونیت و مسیرهای کانال کشی در فضاهای خدماتی با توقف کوتاه نظیر راهروهای ارتباطی، ورودی واحد، کلوک روم یا بالای کمد دیواری اتاق خواب است؛ با این تمهید، سقف سالن پذیرایی و نشیمن در بالاترین کد ارتفاعی ممکن حفظ شده و حتی می توان از شکست های حجمی ناشی از کانال کشی به عنوان عناصری برای تفکیک فضایی و نورپردازی خطی مخفی بهره برد.

سقف دست نخورده در اسپلیت دیواری

 استفاده از اسپلیت دیواری هیچ نیازی به سقف کاذب عمیق ندارد و تنها لوله های باریک مبرد از کف یا شیارهای دیوار عبور می کنند. از این رو در پروژه هایی که ارتفاع کف تا سقف سازه ای بسیار کوتاه است (کمتر از دو متر و هفتاد سانتی متر)، اسپلیت دیواری مانع از فشرده شدن مقطع عمودی فضا می شود.

دریچه های خطی اسلوت در برابر شبکه های دمپر روکار

نحوه اتصال جریان هوای تهویه به محیط زیست انسان، یکی از ظریف ترین بخش های طراحی جزییات اجرایی در معماری داخلی است:

همنشینی دریچه های اسلوت داکت اسپلیت با عناصر خطی

 داکت اسپلیت این قابلیت را فراهم می آورد که به جای دریچه های آلومینیومی مشبک قدیمی، از دریچه های خطی باریک اسلوت دو یا سه شیاره توکار استفاده شود. این دریچه ها به دلیل فرم کشیده و مقطع ظریف، قابلیت انطباق کامل با شیارهای نورپردازی خطی، درزهای سایه سقف و امتداد خطوط معماری را دارند. در بسیاری از ویلاها و آپارتمان های لوکس، این دریچه ها به عنوان بخشی از المان های تزیینی سقف یا پیشانی های دکوراتیو اجرا می شوند و حضور مکانیکی سیستم را کاملا محو می کنند.

دریچه متحرک و فرم مکانیکی اسپلیت دیواری

 پره های دمپر متحرک در پنل اسپلیت دیواری همواره ساختاری کاملا عملکردی و صنعتی دارند که به سختی با تناسبات محیط های فاخر یا سبک های کلاسیک پیوند می خورند و حرکت مداوم آن ها توجه بصری ناظر را به سمت خود جلب می کند.

انعطاف پذیری در چیدمان پلان و منطقه بندی مبلمان

توزیع برودت و حرارت، رابطه مستقیمی با حس آسایش اقلیمی کاربران در زون های مختلف مبلمان دارد:

ایجاد جریان همگن و آزادی کامل در لکه گذاری مبلمان با داکت اسپلیت

 با استفاده از کانال کشی مهندسی شده، هوای مطبوع از نقاط متعدد و بر اساس محاسبات توزیع می شود. این ویژگی مانع از شکل گیری نقاط داغ یا یخ زدگی موضعی در اتاق می گردد. بنابراین طراح داخلی محدودیتی در جانمایی ست های مبلمان، میز ناهارخوری یا میز کار نخواهد داشت و جریان ملایم هوا بدون ایجاد کوران مستقیم به بدن اشخاص، سرتاسر مساحت اتاق را پوشش می دهد.

ایجاد محدودیت در محدوده پرتاب باد اسپلیت دیواری

 اسپلیت های دیواری به دلیل تمرکز دهش هوا در یک نقطه منفرد، مخروط پرتاب هوای شدیدی ایجاد می کنند. چیدمان مبلمان نشیمن، تخت خواب یا میز غذاخوری در امتداد مستقیم این باد برای سلامت سرنشینان مضر و ناخوشایند است. در نتیجه، طراح ناچار است چینش اثاثیه را پیرامون زاویه دهش پنل دیواری تنظیم کند که این امر به محدودیت های جدی در چیدمان و مانور آزادانه در پلان می انجامد.

جدول مقایسه جامع ویژگی های معماری و بصری

تحلیل اقتصادی و بهای تمام شده از منظر سرمایه گذاری پروژه

انتخاب بین این دو سیستم پیامدهای مشخصی در محاسبات بودجه و ارزش افزوده معماری پروژه دارد:

داکت اسپلیت نیازمند طراحی اولیه شبکه کانال، اجرای سازه های زیرسازی سقف کاذب، تامین کویل های آب گرم برای هماهنگی با سیستم حرارت مرکزی و نصب دریچه های خطی است که هزینه های مرحله سفت کاری و نازک کاری را افزایش می دهد؛ اما در عوض ارزش بصری، جذابیت بازاریابی املاک و حس لوکس بودن فوق العاده ای به واحد های ساختمانی می بخشد.

اسپلیت دیواری هزینه های اجرای سقف را حذف کرده و نصب سریعی دارد، اما حضور پرشمار پنل های پلاستیکی روی دیوارهای متعدد یک واحد بزرگ چندخوابه، حس بصری ناهماهنگ و شلوغی به فضا می دهد که با استاندارد خانه های با طراحی سطح بالا تناسب ندارد.

انتخاب میان داکت اسپلیت و اسپلیت دیواری در فرایند دیزاین داخلی، فراتر از سنجش متراژ خنک کنندگی است و تصمیمی مستقیم پیرامون خلوص سطوح، ارتفاع مقاطع و هویت بصری فضا به حساب می آید. داکت اسپلیت با ناپدید ساختن جسم فیزیکی دستگاه درون فضاهای پنهان سقف و برقراری ارتباط با محیط از طریق دریچه های باریک خطی، فضایی آرام، یکپارچه و منطبق بر اصالت معماری مدرن پدید می آورد. در نقطه مقابل، اسپلیت دیواری برای ساختمان هایی با سقف های کوتاه یا پروژه های بازسازی بدون تخریب زیرساخت ها، پاسخی سریع و کم دردسر است، مشروط بر آنکه موقعیت نصب آن با دقت کامل و دور از کانون های اصلی توجه چیدمان فضا در نظر گرفته شود.